De bouw van het kasteel

Als je goed naar Kasteel Hoensbroek kijkt, zie je dat het niet in een keer is gebouwd. Er zijn drie

belangrijke verschillen te zien in de bouwstijl. Dit heeft te maken met de tijdsperiode waarin het kasteel is uitgebreid. Een deel van het kasteel is gebouwd in de middeleeuwen. Een ander deel is gebouwd in de zeventiende eeuw en een deel is gebouwd in de achttiende eeuw.

De middeleeuwen

In de veertiende eeuw woonde de familie Hoen in Maastricht. Deze familie was erg belangrijk. De hertog van Brabant was een vriend van de familie. Hij voerde veel oorlog. En oorlog voeren kost veel geld. De familie Hoen leende veel geld aan de hertog. Maar de schulden liepen zo hoog op, dat de hertog van Brabant besloot om Nicolaas Hoen en zijn zonen schout van Maastricht te maken. Een belangrijke functie! Ze bleven net zolang schout totdat de hertog alles terugbetaald had. Dat duurde lang.

Nicolaas stierf tijdens een van de oorlogen waarin hij vocht voor Brabant. Zijn zoon Herman Hoen van den Broeck bleef ook trouw aan Brabant. Van de hertogin van Brabant ontving hij voor zijn steun een grote beloning: hij werd heer van het dorpje: "In Gen Brook".

De familie Hoen leefde in het Gebrookhoes. Het was geen hut zoals de meeste mensen toen hadden. Dit huis zag eruit als een boerderij met een binnenplaats. Heel wat voor die tijd! Een deel van het kasteel van nu is gebouwd op de buitenmuren van die boerderij.

De familie Hoen werd steeds rijker: er waren veel huwelijken, er werden erfenissen ontvangen en er werden nieuwe aankopen gedaan. Kortom: het geld stroomde binnen. Zo kon de familie beginnen met het groter maken van het kasteel.

In deze tijd moest het kasteel goed te verdedigen zijn. Daarom maakte men heel dikke muren: 3 meter dik! De ronde toren werd aangebouwd, de donjon. In de ronde toren van het kasteel kun je de dikke muren nu nog duidelijk zien.

De ramen waren klein en smal. Er kwam maar weinig licht en lucht naar binnen. Dat was niet prettig. Het voordeel was dat bij een aanval de vijand niet gemakkelijk een pijl naar binnen kon schieten.

De mooiste plekjes voor de jonkvrouw en de ridder waren in de ronde toren waren de vensterbanken. Daar kwam door het raampje verse lucht en zonlicht naar binnen. De ramen waren gewoon open, vensters bestonden toen nog niet. Er vloog en kroop dus ook allerlei ongedierte naar binnen!

De zeventiende eeuw

Ridders waren er in de zeventiende eeuw niet meer. Ook niet meer op Kasteel Hoensbroek. Ridders waren graven geworden. Een van de graven van de familie Hoen was graaf Adriaan van Hoensbroek. Hij was heel rijk en machtig. Met al zijn geld ging hij het kasteel uitbreiden. Het kasteel kreeg toen bijna zijn huidige vorm. Er werden meer grachten aangelegd en er kwamen drie ophaalbruggen.

In het kasteel kende men geen verschillende kamers zoals wij dat nu hebben. Eten of slapen, alles gebeurde in dezelfde kamer. Heel bijzonder was dat men in die tijd in Kasteel Hoensbroek al wc's had: de gemakjes. In andere kastelen deed men zijn behoefte gewoon op de grond of in een emmer.

In het hele kasteel zul je ook geen badkamer vinden. Die bestonden toen nog niet. De mensen wasten zich hooguit een paar keer per jaar: je kon ziek worden van wassen! Er was ook geen elektriciteit, alleen maar kaarslicht. Heel erg donker kon het zijn, met die kleine ramen waar bijna geen licht door kwam.

De achttiende eeuw

In de achttiende eeuw stortte het middeleeuwse deel van het kasteel in. Alleen de sterke ronde toren bleef overeind. Aan de ronde toren werd toen een nieuw gedeelte gebouwd. In die tijd was Frankrijk helemaal in en hip. Alle rijke mensen in Holland wilden ook meedoen met deze Franse stijl. Zo liet je zien hoe rijk je was. Ook de familie Hoen liet een nieuw deel van het kasteel bouwen naar Frans voorbeeld: de deuren en ramen werden groot en breed. Er kwam veel meer licht en lucht naar binnen. Oorlog werd niet meer gevoerd. De kamers waren deftig en sjiek en op de gang waren brede trappen.

De Fransen kwamen in 1794 om de ideeën van de Franse revolutie naar ons te brengen. De adellijke familie Hoen ging toen in hun kasteel Haag in Duitsland wonen.

Af en toe woonde er nog een graaf in Kasteel Hoensbroek. Graaf Lothar Frans bewoonde bijvoorbeeld het kasteel wanneer hij niet op reis was. Een broer van Lothar Frans, bisschop Philip Damiaan van Roermond, vertrok naar het kasteel toen hij moest vluchten voor de Fransen. Daar verborg hij zich.

Lothar Frans overleed als laatste heer van Hoensbroek in het kasteel in 1796.

Kasteel Hoensbroek werd na het sterven van Lothar Frans niet meer bewoond. Niemand bekommerde zich meer om het kasteel. Daarom stortten steeds meer muren in. En of het nog niet genoeg was werd ook een deel van het kasteel in 1925 door brand verwoest.

De twintigste eeuw

In de 20e eeuw werd het kasteel, eigenlijk meer ruïne, gekocht door de Hoensbroekse pastoor Röselaers. Hij betaalde er 65.000 gulden voor. De pastoor had geld ingezameld voor het kopen van het kasteel. Hij had de stichting Ave Rex Christe opgericht. Deze stichting had als doel het bewaren van Kasteel Hoensbroek.

In de jaren 1930 tot 1943 is het kasteel helemaal opgeknapt onder leiding van het Rijksbureau voor de Monumentenzorg.

Wil je meer weten? Kijk bij:

geschiedenis

bewoners